From raft to halls of justice: Journey to freedom from Vietnam shaped new prosecutor’s life
Vào một ngày thứ Bảy tháng 2 năm 2003, báo The Boston Globe đưa một công tố viên mới của Quận Suffolk lên trang đầu mục Metro. Mười lăm năm trước đó, ông còn là một thiếu niên trên chiếc bè giữa Biển Đông. Đây là câu chuyện báo Globe kể hôm ấy, được văn phòng viết lại bằng lời của mình.
Bài báo theo chân một cuộc đời qua hai đất nước: một cậu bé rời Việt Nam bằng đường biển, một sinh viên vừa học vừa làm qua các trường ở Boston, và một luật sư trẻ chấp nhận lương thấp hơn để trở thành công tố viên tại Dorchester.
Rời Sài Gòn
Năm 1988, Luật sư Vỹ mới 15 tuổi và đang sống ở Sài Gòn. Cha ông từng ủng hộ chính phủ Hoa Kỳ. Mẹ ông đã trả khoảng $2,000 bằng vàng để ông được ra đi.
Ông lên một chiếc bè cùng 64 người khác. Hơn bốn ngày, chiếc bè trôi dạt, lạc hướng giữa biển. Cuối cùng, bè đến được một hòn đảo gần Malaysia.
Ngôn ngữ mới, thành phố mới
Từ đó ông đến Mỹ với tư cách người tị nạn chính trị, ban đầu ở với người chú tại Houston. Rồi ông lại lên đường. Theo suy nghĩ của ông lúc ấy, các trường đại học tốt nhất đều mang tên Boston, nên Boston là nơi ông muốn đến.
Ông học tiếng Anh phần lớn nhờ xem chương trình Mister Rogers. Ông hoàn tất trường Cathedral High School, ở khu South End của Boston, chỉ trong ba năm. Trong thời gian đó, ông là một trong hai mươi học sinh được chọn vào chương trình Youth Corps của Tòa Tối cao Tư pháp Massachusetts (Supreme Judicial Court), làm việc tại văn phòng lục sự tòa án.
Vừa học vừa làm
Tiếp theo là Đại học Boston, với học bổng Cardinal Medeiros trả toàn bộ học phí trong bốn năm. Trường trao học bổng này cho học sinh tốt nghiệp các trường trung học Công giáo thuộc Tổng Giáo phận Boston, dựa trên khả năng lãnh đạo, thành tích học tập và việc phục vụ cộng đồng. Ông tốt nghiệp hạng ưu (magna cum laude) năm 1998, bằng kép ngành Khoa học Chính trị và Kinh tế học.
Ông vừa học vừa đi làm. Bà Lori Zarkower, thuộc văn phòng hỗ trợ tài chính của trường, đã đề cử ông là sinh viên làm việc xuất sắc của năm tại Đại học Boston, và ông được chọn. Nhiều năm sau, bà nói với báo Globe: “Hồi đó cậu ấy đã nổi bật, và bây giờ vẫn nổi bật.”
Sau đó ông theo học Trường Luật Đại học Northeastern và nhận bằng luật năm 2001. Suốt những năm đại học và trường luật, ông còn làm trợ lý pháp lý tại Văn phòng Cố vấn Pháp lý của Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Suffolk (Suffolk County Sheriff’s Department).
Chấp nhận giảm lương
Năm 2002, ông được cấp phép hành nghề luật tại Massachusetts và trở thành luật sư của Văn phòng Cảnh sát trưởng, đại diện cho những người đang bị giam tại Trại Cải Huấn Quận Suffolk (Suffolk County House of Correction), tại các phiên kháng cáo về tại ngoại, phiên xét tạm tha và phiên kỷ luật. Từ đó, ông đã thấy hệ thống tư pháp từ phía những người đang bị giam giữ.
Đầu năm 2003, ông chuyển sang Văn phòng Biện Lý Quận Suffolk, làm công tố viên (Assistant District Attorney), tức là luật sư thay mặt tiểu bang truy tố những người bị buộc tội. Công việc mới khiến thu nhập của ông giảm $16,000. Ông vẫn chọn con đường ấy.
Tuyên thệ giữa cộng đồng
Lễ tuyên thệ của ông không diễn ra trong tòa án. Buổi lễ được tổ chức tại trung tâm cộng đồng người Việt mới ở Dorchester, giữa chính cộng đồng của ông. Báo Globe gọi ông là “một trong những công tố viên người Mỹ gốc Việt đầu tiên của tiểu bang.”
Thành phố cũng ghi nhận. Hội đồng Thành phố Boston tuyên bố ngày 18 tháng 2 năm 2003 là “Ngày Trương Hoàng Vỹ” tại Boston. Chương trình Chronicle của đài WCVB Channel 5 cũng giới thiệu ông khi vừa trở thành công tố viên Quận Suffolk; đoạn phim có trên trang Báo chí.
Tại buổi lễ, Chánh Công tố Daniel F. Conley tóm tắt công việc này trong một câu, và nhắc đến tên Luật sư Vỹ trong câu ấy.
“Our job, and soon Vy’s job, is to give voice to the voiceless.”
Nhiệm vụ của văn phòng công tố, và sắp tới là của Vỹ, là lên tiếng cho những người không có tiếng nói.
Những năm sau đó
Ông được phân công về Tòa Án Quận Dorchester, nơi ông xử lý rất nhiều vụ mỗi năm, từ tội nhẹ đến tội nặng, cho cả thanh thiếu niên và người lớn.
Năm 2004, ông mở văn phòng riêng, Law Offices of Vy H. Truong, P.C., trên đường Dorchester Avenue. Ông mang theo lời của vị Chánh Công tố: “Voice of the Voiceless” (Tiếng nói cho những người chưa được lắng nghe) vẫn là phương châm của văn phòng đến hôm nay. Hơn hai mươi năm sau, Luật sư Vỹ vẫn làm việc trong cùng khu phố, bằng tiếng Việt và tiếng Anh, cho những người cần một người lên tiếng giúp mình.
Văn phòng nhận các vụ việc về luật di trú, bào chữa hình sự, luật bất động sản, ly hôn và luật gia đình, tai nạn và bồi thường thương tích, luật kinh doanh và kiện tụng dân sự. Công việc đã mở rộng từ năm 2003. Lời hứa đằng sau thì vẫn vậy.
Văn phòng kể lại câu chuyện của báo Globe ở đây vì đó là câu trả lời rõ ràng nhất cho hai câu hỏi thân chủ mới thường có: Luật sư Vỹ là ai, và vì sao ông làm công việc này? Bài báo gốc có đường dẫn bên dưới, dành cho quý vị muốn đọc nguyên văn bằng tiếng Anh. Nếu quý vị có câu hỏi của riêng mình, chỉ cần một cuộc gọi, bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh.